Hoe om te gaan met een Kolenstarter (en overige tips)
Als serieuze barbecue fanaat, maar ook als hobbyist is een kolenstarter, ook wel Chimney (schoorsteen) genoemd, een onmisbaar hulpmiddel.
Met een kolenstarter maakt u op eenvoudige wijze de briketten, kolen of zelfs brandhout aan, brand u het zetmeel om de briketten of houtskool weg, en binnen circa 15 minuten heeft u prachtige roodgloeiende schone briketten of houtskool dan wel brandhout dat voorzien is van een wit aslaagje.
Veel mensen stoeien echter nog behoorlijk met de kolenstarter en zien mogelijk daardoor de toegevoegde waarde er niet van. En dat is erg zonde. Want u kunt uw barbecue leven er zo veel makkelijk mee maken.
Om u een beetje van dienst te willen zijn schreef ik niet alleen een review over de diverse verkrijgbare kolenstarters, maar ook een korte gebruiksaanwijzing waarmee een kind de was kan doen. We beginnen met de gebruiksaanwijzing. Zie de afbeelding en tekst hieronder:
Chimney's ofwel kolenstarters zijn er in diverse soorten, maten en prijzen. Zo heb je de spotgoedkopen, voor een € 7,00 bij de Marskramer, en de peperdure, voor een € 40,00 van Weber bij veel tuincentra, kolenstarters. Je hebt er ook nog een klasse ertussen die een € 15,00 kosten.
De hele goedkope:
Vorig jaar kocht ik zo'n goedkope (zwartgeverfde) kolenstarter. Deze kosten mij toen € 6,95 bij Marskramer. Maar je kunt ze vaak ook in de aanbieding kopen, zoals onlangs bij Deen voor € 3,49. De kolenstarter is goed voor circa 1,2 kilo briketten.
Het ding voldeed prima. Maar na de eerste keer was de verf er al zo'n beetje vanaf gefikt. Nu staat dat de werking niet in de weg, dus een heel groot probleem is dat niet, maar het ding ziet er dan behoorlijk aftands uit. Bovendien brand de verf toch met de briketten of het houtskool mee, en dat lijkt me niet zo gezond. Het grote nadeel was wel dat door het afbranden van de verf de kolenstarter bijzonder vatbaar was voor roest.
Na nog geen seizoen kon ik deze dus wegmikken want hij was door en door verroest en daardoor ook gevaarlijk geworden. Het was namelijk niet denkbeeldig dat het handvat er vanaf zou breken, of de bodem er onderuit zou vallen door de roest. Levensgevaarlijke situatie dus! Hou hier dan ook graag rekening mee. Inspecteer of de kolenstarter nog veilig is!
De tussenklasse:
Dit jaar kocht ik een tussenklasse kolenstarter. Deze kosten mij in de aanbieding bij Intratuin € 14,95. Normaal kosten ze € 19,95. Als je een beetje om je heen kijkt en geduld hebt dan zijn ze regelmatig nog iets goedkoper verkrijgbaar. De kolenstarter is goed voor circa 1,2 kilo briketten.
Er zijn advertenties die stellen dat deze kolenstarter van edelstaal/ RVS zou zijn, maar dat is nonsens. Die koop je hoe dan ook niet voor tussen de € 10,00 en € 15,00. De kolenstarter is verchroomt. Dat geeft echter al een veel betere bescherming tegen roest dan de geverfde varianten. Ik heb de kolenstarter enkele keren gebruikt en goed heet gestookt, en het chroom zit er nog op. Deze gaat dus zeker het hele seizoen, en misschien ook nog het volgende seizoen of een deel ervan mee.
Ik zie na enkele keren gebruik en wat minder weer, terwijl de kolenstarter gewoon open en bloot buiten stond, nauwelijks enige roest van betekenis. Hij heeft hoogstens een beetje een blauwe kleur gekregen door de hitte, maar dat heeft wel wat extra's. Deze is dus een stuk veiliger.
De dure klasse:
Dan hebben we ook nog de Weber variant. Deze kost € 39,95 (incl. 2 kilo zak Weber briketten). Men adverteert er regelmatig mee voor circa € 29,95. Deze is verkrijgbaar bij de meeste tuincentra en soms ook bij wat bouwmarkten. De kolenstarter is goed voor ruim 2 kilo briketten.
Deze kolenstarter is gemaakt van aluminium en heeft dan ook deze kleur. Dat is alleen de eerste keer mooi. Na een keer gebruik ziet hij er niet zo mooi strak meer uit. Dat staat de werking echter niet in de weg en u zult er jarenlang plezier van hebben. Het voordeel van deze kolenstarter is dat er ook gaatjes in de wand zitten. Daardoor trekt de zuurstof goed door de briketten of het houtskool heen en zal daardoor extra snel flink gloeien. Mits u er inderdaad 2 kilo briketten in gooit want dan zal het per saldo qua tijd niet veel uitmaken met bovenstaande varianten.
De forse afmeting is zowel een voordeel als een nadeel. De kolenstarter met 2 kilo gloeiende kolen is behoorlijk aan de zware kant. Dat komt de veiligheid niet helemaal ten goede. Bovendien is 2 kilo kolen voor de gemiddelde barbecue van 47 cm best wel erg veel. Uiteraard kunt u in dat geval de kolenstarter voor de helft vullen, maar dan verliest de forse afmeting natuurlijk geheel en al zijn functie. Dan kunt u net zo goed de tussenklasse gebruiken, en dat scheelt u al snel de helft van het geld of zelfs veel meer. En volgend jaar koopt u gewoon een gloednieuwe.
Wat algemene tips:
Het handigste is als u aanmaakblokjes gebruikt, zoals in de gebruiksaanwijzing staat omschreven, om de kolenstarter aan te steken. Mocht u echter eens zonder aanmaakblokjes zitten dan is er geen man overboord. Neem dan circa 4 pagina's van een krant, leg deze losjes op elkaar en rol deze vervolgens losjes op en maak er een soort kransje van die in de bodem van de kolenstarter past. Druk de kranten-krans in de bodem van de kolenstarter en steek deze aan. Weldra zullen uw kolen mooi gloeien. De kranten geven echter wel veel as bij verbranden en dat wil nog wel eens rond blijven waaien in uw barbecue. Bovendien is het aansteken van kranten, zeker met wind of regen, een hele uitdaging. En heeft u onverhoopt de krant te strak opgerold dan zal deze alleen maar smeulen en weldra doven. Kortom, aanmaakblokjes blijven het handigste!
Gebruik liever geen aanmaakvloeistoffen. Niet in de kolenstarter maar zeker niet om uw barbecue zonder kolenstarter aan te steken. Aanmaakvloeistoffen hebben helaas de neiging niet geheel te verbranden maar na te smeulen. Dat smaakt niet alleen vies maar het kan ook nooit erg gezond zijn als de rook ervan in uw eten komt. Aanmaakblokjes, zeker de witte variant, branden weliswaar met een hele smerige zwarte walm, maar ze verbranden wel geheel en al en vallen dan door het kolenrooster. Aanmaakvloeistoffen kunnen ook heel onveilig zijn. Ze hebben de neiging eerst niet te willen branden, waarna de meeste mensen er nog wat meer opgooien, en dan met een enorme steekvlam te ontbranden als de gassen van de vloeistof eenmaal loskomen.
Gebruik altijd beschermende middelen. Een brandvrije handschoen is wel het minste. Maar let op, een brandvrije handschoen is niet hetzelfde als een ovenhandschoen! Die beschermen weliswaar prima tegen hitte maar beslist niet tegen vuur en vonken. Zou er een vonk op uw ovenhandschoen vallen dan brand deze er beslist doorheen, met de nodige ellende. En het zal u misschien verbazen, maar niet alle ovenhandschoenen in de handel zijn ook brandvrij. Er bestaat altijd een kans dat de ovenhandschoen in de fik vliegt. Gebruik daarom altijd daarvoor bestemde brandvrije handschoenen die geschikt zijn voor de barbecue.
Een ander iets ten beste van uw veiligheid is om erop te letten dat u geen brandbare kleding draagt. Dat leuke zomerse bloesje van polyester kunt u beter in de kast laten hangen. Dan blijft deze mooi en u bent beter beschermt tegen brand en brandwonden. Hetzelfde gaat natuurlijk op voor uw broek of rok. Driekwarts broeken bevatten vaak polyester of andere brandbare materialen. Hou daar rekening mee! Loshangende kleding is hoe dan ook zeer onverstandig!
Draag het liefste een schort dat zowel uw lijf alsook uw benen bedekt. Maar controleer ook dan altijd of het van een brandvrij materiaal gemaakt is. Er zijn keukenschorten in de handel die weliswaar prima beschermen tegen vetspatten maar die brandbare materialen bevatten.
Bij het uitstorten van de briketten of het houtskool of desnoods hout uit de kolenstarter is een vonkenregen niet te vermijden. Hou daar dus rekening mee. Draag niet uw prachtige witte en nieuwe broek of bloes bij het barbecueën maar het liefst een broek en bloes waarvan u het niet zo'n erg vind als er een brandgaatje (of tig) inkomt. Let ook op dat u geen erg brandbare materialen in de directe omgeving van de barbecue heeft staan. Het lijkt allemaal voor zichzelf te spreken, maar bekijk uzelf eens kritisch als u met de barbecue bezig bent. Ik betrap mezelf er vaak genoeg op dat ik me niet aan de bovenvermelde regels hou.
Kinderen zou hoe dan ook voor zich moeten spreken. Hou ze altijd verre van de kolenstarter en/ of barbecue. Wees in hemelsnaam streng in dat opzicht. Liever dat dan brandwonden. U zult het uzelf nooit meer vergeven en uw kind zal er een leven lang last van hebben als het echt mis gaat.
Heeft u nog tips, zeker omtrent de veiligheid bij het barbecueën, dan zie ik ze graag in de reacties verschijnen. Better safe than sorry!
Zie ook:
- Verdubbel de capaciteit op uw ‘Weber’ model BBQ
- De zogenaamde 'kipfilet-test' voor rubs en kruiden
